Yas ve ölümü işleyen, araştıran sanat ve edebiyat eserleri

SANATTA YAS ve ÖLÜM Kategorisindeki Tüm Yazılar

Lirik, Epik, Dramatik

Victor Hugo’nun Döngüsünde Yasın Üç Hâli İnsan ölümle ilk kez bir cenazede karşılaşmaz. Ölüm, çocukluğumuzdan beri bildiğimiz bir gerçektir. Kitaplarda okuduğumuz, başkalarının hayatında tanık olduğumuz, uzaklarda ama zihnimizin gerisinde duran bir bilgidir. Fakat sevdiğimiz birini kaybettiğimizde ölüm yer değiştirir. Artık dışımızda değildir; içimize taşınır. Soyut bir düşünce olmaktan çıkar, kişisel bir hakikate dönüşür. İşte bu dönüşümün adı yastır. Belki de...

DEVAMINI OKU

Kahırdan Ölmek

İnsan kalbiyle hatırlar mı? Bu soru ilk bakışta bilimsel olmaktan çok şiirsel görünüyor. Ama uzun bir ara verdiğim yazma eylemine şiirsel bir cümleyle başlamak elzemdi. Bir kardiyoloğa sorsak hatıraların beyinde depolandığını söyleyecektir. Bir nörolog sinaptik bağlantılardan söz edecektir. Bir psikiyatrist travmaların sinir sistemi üzerindeki etkilerini anlatacaktır. Ama Anadolu’nun herhangi bir köyünde yaşlı bir kadına sorsanız, belki de size daha kısa...

DEVAMINI OKU

Göz Açıp Kapayıncaya Kadar (In the Blink of an Eye) – Andrew Stanton

“Senden önce orada olan herkes, asla gerçekten gitmez.” Film Hakkında: Tematik Derinlik ve Yasın Temsili Göz Açıp Kapayıncaya Kadar (In the Blink of an Eye), insan hayatını tek bir biyografi olarak değil, zamanın içine yayılan bir zincir olarak düşünür. Film üç ayrı çağda geçen üç hikâyeyi – Paleolitik bir aileyi, günümüz dünyasında ölümle yüzleşen bir antropoloğu ve insanlığın geleceğini taşıyan...

DEVAMINI OKU

Evsiz Tanrılar

“Yalnızca şimdide değil, aynı zamanda geçmişin şimdisinde yaşamadıkça;  yalnızca ölülerin değil, aynı zamanda yaşayanların da bilincinde olmadıkça yazar ne yapması gerektiğini bilemez.” T.S.Eliot Kocaman güçlü kolları vardı fil adamın ama eciş bücüştü. Burnu, boynu, büyüdükçe büyüyen ağzı. Vücudunun her yeri su doluydu ve gün geçtikçe daha çok uzayan burnundan tüm suları boşaltmak istiyordu. Garip bir ses çıkartıyor, bağırıyor, çağırıyor, hortumundan...

DEVAMINI OKU

Sessiz Kız (The Quiet Girl) – Colm Bairéad

“Birçok kişi bir şeyler söylememe fırsatını kaçırdı ve bu yüzden çok şey kaybetti.” Film Hakkında: Yönetmen: Colm BairéadSenaryo: Colm Bairéad (Claire Keegan’ın Foster adlı kısa romanından uyarlama)Oyuncular: Catherine Clinch, Carrie Crowley, Andrew Bennett, Michael PatricSüre: 94 dakikaDil: İrlandaca (Gaelic), İngilizceYapım Yılı: 2022IMDb Puanı: 7.3Müzik: Stephen RennicksÖdüller: En İyi Uluslararası Film dalında Oscar adaylığı; Berlin Film Festivali’nde Generation Kplus ödülü; birçok...

DEVAMINI OKU

Geliş (Arrival) – Denis Villeneuve

“Eğer tüm hayatını baştan sona görebilseydin, bir şeyleri değiştirir miydin?” Film Hakkında: Tematik Derinlik ve Yasın Temsili Arrival, bilimkurgu kabuğuna gizlenmiş bir yas filmi olarak okunabilir. İnsanlığın uzaylılarla kurduğu ilk temas, aslında kişisel bir kaybın metaforudur: bir annenin, kızının ölümüne doğru yürürken hayatı nasıl kucakladığının hikâyesi. Villeneuve, zamanı doğrusal değil döngüsel görerek, yasın sadece bir “son” değil, aynı zamanda yaşamın...

DEVAMINI OKU

Üstü Kalsın

Ölüyorum tanrım Bu da oldu işte. Her ölüm erken ölümdür Biliyorum tanrım. Ama, ayrıca, aldığın şu hayat Fena değildir… Üstü kalsın…  Cemal Süreya’nın varoluşsal bu şiirindeki dizeleri benim için çok çarpıcıdır ve zihnimin bir köşesine kazınmış durumdadır. Hatta daha önce bu platformda yazdığım “Ölmeyin benden önce” başlıklı yazımın sonunu da bu şiirle bitirmiştim. Dönelim Süreya’ya. Fena bir hayat yaşamadığını söyler...

DEVAMINI OKU

Yaban (Wild) – Jean-Marc Vallée

“Bir şeyi olduran, bir diğerinin olmamasını sağlayan ne, bilmenin yolu yok. Neyin neye rehberlik ettiğini. Neyin neyi mahvedeceğini. Neyin gelişmesine neyin sebep olduğunun. Ya da öleceğinin. Ya da başka yön alacağının…” Film Hakkında: Tematik Derinlik ve Yasın Temsili Jean-Marc Vallée’in Wild filmi, yasın içinden geçen bir kadının yürüyüşünü, kaybın ağırlığını ve hayatın gizemli, öngörülemez seyrini anlatır. Cheryl Strayed’in kişisel deneyiminden...

DEVAMINI OKU

Moana (2016)

“Okyanus sana yardım etmiyor; sen kendine yardım ediyorsun!“ Film Hakkında: Tematik Derinlik ve Yasın Temsili Moana, derinlerinde yasın ve kaybın işlenişini barındıran bir hikâye anlatır. Ninesi Tala’nın ölümü, Moana için hem bir sarsıntı hem de yol gösterici bir mirasa dönüşür. Film, kaybın ardından yalnızlık yerine bağların farklı biçimlerde sürebileceğini gösterir. Te Kā’nın aslında kalbi çalınmış Te Fiti olduğunun ortaya çıkması,...

DEVAMINI OKU

Shrinking

“Yasın Küçülmeyen Yankıları” Dizi Hakkında: Tematik Derinlik ve Yasın Temsili How I Met Your Mother dizisinden tanıdığımız Jason Segel’ın hem oyuncu hem senarist hem de yapımcı olarak yer aldığı Shrinking, ölümle açılan bir boşluğun, yaşamın gündelik ağırlıkları arasında nasıl taşındığını, kimi zaman mizahın hafifliğiyle kimi zaman da sessiz çöküşlerle nasıl varlığını sürdürdüğünü anlatır. Dizi, bir terapistin eşini kaybetmesiyle başlayan kırılmayı,...

DEVAMINI OKU